"Bu kitapta pusula yok, yalnız kıyıdan kıyıya giden bir hafıza var" dedi Ragusalı kaptan, tuzdan sertleşmiş parşömeni açarken. Sözünü ettiği "portolano"ydu; rüzgârın adını, koyun derinliğini, demirleyecek kumun rengini satır satır yazan kılavuz. Trabzon'dan Sinop'a kırk mil boyunca onun rakamlarını izledim, kum gerçekten tarif ettiği gibi griydi.